“Nếu ta quyết tâm thì cả vũ trụ sẽ cùng chung sức”

Đối với tôi, câu nói nổi tiếng trong câu chuyện Nhà Giả Kim của Paulo Coelho giống như một câu niệm chú ngược. Tôi từng viết nắn nót trích dẫn này lên một tờ giấy note rồi dán lên bức tường trước bàn học, giờ là bàn làm việc. Ngoài chuyện phủ kín giấy note lên bức tường đó khiến tôi có vẻ tri thức và quyết tâm, nó nhắc nhở tôi không nhụt chí vì vũ trụ luôn đứng về phía mình. Rất tiếc rằng tôi chẳng phải cậu chăn cừu Santiago và cuộc đời tôi cũng không phải một cuốn tiểu thuyết. Câu nói kia nên chừa tôi ra, hoặc nên đổi thành “Nếu ta quyết tâm thì cả vũ trụ sẽ cùng chung sức ngăn cản quyết tâm ấy”.

Năm 2020 là một năm tôi cảm nhận được rõ nhất cái nỗ lực tréo ngoe ấy của vũ trụ. Lật lại cuốn sổ tay, tôi lướt qua những dòng 2020 resolution, checklist, dự định du lịch, kế hoạch tài chính. Những ô trống không được đánh dấu trông thật thê lương, cứ chừng chừng nhìn tôi một cách vô cảm. Lên kế hoạch làm gì nhỉ, khi đằng nào cuộc đời cũng bẻ bánh lái ta sang đường ray khác? Thế nhưng trên ngã rẽ đầy bất ngờ ấy, có những bài học mà tôi cảm thấy biết ơn, có những bước trưởng thành mà tôi thấy trân trọng. Dù “Cuộc đời luôn vận hành theo cái cách luôn ghì ta xuống” nhưng tôi vẫn sống sót qua 2020 một một cách vẹn toàn.

2020 bloom
zana pg via Unplash

Khắc kỷ

Con người ta thường có hai cách phản ứng khi gặp “ác mộng sáng suốt” (hay lucid dream nhưng phiên bản nightmare): một là cố cựa mình thức dậy, hai là mặc kệ bản thân tung hứng trong cơn mộng ấy. Có những lần tôi gặp những cơn ác mộng rất đáng sợ đến nỗi từng mao mạch, từng tế bào thần kinh, từng bó cơ vận hết sức bình sinh để gồng mình thoát khỏi ảo giác địa ngục. Khi đã bừng tỉnh trong một cơ thể toát lạnh mồ hôi, tôi mất ngủ vì sợ sẽ chìm vào giấc mơ ấy thêm lần nữa.

Nhưng cũng có lần, tôi đánh liều ở lại vì tò mò cái bộ não của tôi sẽ còn tưởng tượng ra điều gì đáng sợ hơn. Khi là cuộc chạy trốn sinh tồn với thảm họa, khi là chiếc xe đứt phanh lao xuống vực thẳm, khi là hỗn độn đen ngòm với tiếng rít kinh người sởn gai ốc. Giống như Arisu tiến vào những đấu trường đẫm máu của Borderland, tôi có sợ hãi nhưng vẫn cố lao vào và đóng tròn vai, chơi đùa cùng những cơn ác mộng và tỉnh dậy khi trời đã sáng.

Cody Dchroeder via Unsplash

2020 giống như một cơn ác mộng đời thực. Dù nó chẳng có những yếu tố phi lý nhưng cũng đủ để nhiều người hoang mang, lo sợ, bế tắc, khổ sở. Trong một năm đầy biến động như vậy, ta chọn cách đối mặt với nó như thế nào? Giãy dụa để thoát khỏi nó hay trực tiếp đối mặt với nó? Chủ nghĩa khắc kỷ (Stoicism) chỉ ra rằng cuộc sống chia thành 3 địa lãnh: thứ chúng ta không thể kiểm soát, thứ chúng ta có thể kiểm soát và thứ chúng ta chỉ kiểm soát được một phần. Hãy phớt lờ nhóm 1, tập trung vào nhóm 2 và nỗ lực thay đổi nhóm 3. Đại dịch, thiên tai và những hệ quả của nó là ngoại cảnh không thể kiểm soát. Lương giảm, khách hàng dừng giao job, tạm gác những kế hoạch du lịch. Đại dịch khiến tôi chật vật nhưng tôi nào có năng lực của 5 viên đá vô cực để búng tay biến nó thành hư vô? Vì vây, cũng như cách tôi đối mặt với những cơn ác mộng, tôi chọn làm những điều trong tầm kiểm soát.

Tôi bắt tay vào xây dựng blog cá nhân – một ý định đã nhen nhóm từ năm 2017 nhưng chỉ 3 năm sau tôi mới bắt tay vào làm. Khi nhận ra bản thân không thể dựa dẫm vào một công việc làm công ăn lương trong hoàn cảnh bất ổn của đại dịch, tôi cảm thấy mình không an toàn. Tôi dùng tiền tiết kiệm cho kế hoạch du lịch nước ngoài của mình để đầu tư vào các công cụ hỗ trợ cho việc xây blog. Những ngày công ty cho nghỉ luân phiên, tôi cồn cào sốt ruột lao vào cuộc phiêu lưu mới để không bị nghịch cảnh đánh gục. Thành quả chính là sự bắt đầu – một cột mốc tưởng chừng như đơn giản nhưng lại cần rất nhiều nỗ lực và quyết tâm để đánh bại sự trì hoãn. Thế nên, tôi cũng phải cảm ơn 2020 vì cho tôi động lực để bắt đầu mọi thứ tại đây. Chiếc blog này chính là ánh sáng màu bạc (silver lighting) trong đám mây 2020 đen ngòm xám xịt.

Những chuyến đi dang dở

Tôi không dám nói mình là một kẻ yêu xê dịch, đam mê những cung đường hay sinh ra để khám phá (nhìn vào cái bản đồ check-in mà cảm thấy hổ thẹn). Thế nhưng, tôi cũng có cam kết 1 năm phải đi ít nhất 2-3 chuyến xa và vài chuyến gần. Tôi cứ tưởng nếu theo cái luật hấp dẫn tôi đọc được ở đâu đó, nếu tôi nói cho vũ trụ biết mong muốn của mình và xây dựng một thái độ tích cực, cộng với hành động kiên quyết và thái độ lạc quan, thì vũ trụ sẽ nở một nụ cười nhân từ với tôi chứ nhỉ.

Nhưng ở vũ trụ nào chứ vũ trụ này thì không. Hoặc vũ trụ nên trao tôi giải nghị lực của năm vì những nỗ lực đi du lịch bị “trúng lời nguyền” nửa cuối năm 2020. Trong một 100 ngày không bóng dịch, nhìn lứa bạn chu du mọi miền tổ quốc, tôi cũng háo hức cho chuyến đi Huế vào tháng 8. Và rồi Covid quay lại như một cú tát. Không sao, tôi và nhóm bạn vẫn bình tâm lùi chuyến đi sang tháng 10 để rồi trải nghiệm trận lũ lịch sử trong 20 năm, nhấn chìm Huế trong biển nước. Tôi tự hỏi, bằng thế lực nào mà tôi lại có thể timing chuyến đi của mình “giỏi” đến vậy? Vũ trụ vận hành thật kỳ lạ, như thể mọi sự sắp đặt là cố tình, còn tôi chỉ như quả bóng domino lăn theo một lộ trình được tính toán chi li để dẫn đến một cái kết duy nhất.

Viktor Talashuk via Unsplash

Cũng có những lúc vũ trụ cũng đối tốt với tôi, theo kiểu vừa đấm vừa xoa. Nó đưa ra những dấu hiệu, những gợi ý để tôi từ bỏ, rồi buộc tôi từ bỏ. Đó là cái cách chuyến đi Đà Nẵng vào tháng 12 bị tan thành mây khói. Là lần đầu tiên đưa mẹ và em đi du lịch, tôi đã rất mong đợi. Đặt vé từ tháng 6, một ngày đẹp trời tháng 10, hãng báo hủy chuyến và yêu cầu tôi chọn chuyến bay khác (đương nhiên là với giờ bay xấu hơn). Ban đầu khá hoang mang nhưng tôi vẫn đổi thôi. Du lịch Đà Nẵng là dễ nhất rồi, có chuyện gì xảy ra được nhỉ.

Một tuần trước ngày bay, đợt dịch thứ 3 trở lại tại TP Hồ Chí Minh. Cả nước lại nâng cao hoạt động phòng dịch, cùng với dự báo không khí lạnh và mưa dai dẳng tại Đà Nẵng. Tới lúc này, tôi thật sự đã chai lì với trò đùa này của vũ trụ. Tôi vẫn nhất quyết không thay đổi kế hoạch, tuyên chiến với số phận và đánh cược vào phần trăm may mắn nhỏ bé. Lấy trứng đập đá, ắt vỡ đôi. Sự cứng đầu của tôi không thắng được sự cứng rắn của vũ trụ. Vé của tôi bị hãng hủy 1 ngày trước ngày đi, vì lí do khai thác máy bay nhỏ hơn, vì bị quá tải vé, vì lí do gì thì cũng không quan trọng nữa. Giờ nghĩ lại buổi chiều đó khóc vì tủi hờn mà tôi thấy ngốc quá. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, nếu tôi đơn phương hủy vé thì tôi đã mất trắng, trộm vía cố đấm ăn xôi nên tôi mới có cơ hội được hoàn tiền vé máy bay, tiền khách sạn cũng không mất. Vũ trụ à, ghét thì ghét, yêu thì yêu, đừng chơi đùa với tôi như vậy được không?

(Mấy ngày nữa đi Hà Giang, đài báo nói miền Bắc sắp vào đợt rét đậm rét hại kỷ lục như năm 2016, tôi nên bày vẻ mặt gì cho hợp nhỉ?)

Tiêu cực – Tích cực

Đôi lúc tôi tự hỏi sự tiêu cực đến từ đâu, từ bản thân tiêu cực nên tích tụ năng lượng tiêu cực, hay ngoại cảnh tiêu cực làm nên một con người tiêu cực? Sự tích cực đến từ đâu, là con người sinh ra đã vui vẻ lạc quan, hay đó cũng là một sự tập luyện?

Khi tôi gặp hết chuyện đen đủi này đến chuyện xui xẻo khác, có lẽ là từ khi học đại học, tôi bắt đầu gán cho mình cái mác “nhọ”. Giờ tôi nhận ra đó là một phản ứng sai lầm, khi tôi móc nối những tình huống độc lập thành một chuỗi sự kiện có tương quan, dẫn đến kết luận là tôi xui xẻo. Một bản ngã tiêu cực được gắn với bản thân mình. Tôi bắt đầu suy nghĩ và hành động như một nạn nhân của định luật Murphy, tiếp tay cho vũ trụ biến mình thành kẻ bất hạnh. Suy nghĩ thực sự có thể biến thành hành động, hành động biến thành thói quen, thói quen hình thành tính cách và tính cách hình thành số mệnh.

But, you are not the thoughts in your head

Vì vậy, một trong những mục tiêu năm 2021 là suy nghĩ khách quan về những điều tiêu cực và hướng tới những điều tích cực. Tôi không quan tâm đến việc mình đen hay không, không khẳng định điều đó và cũng không muốn ai khẳng định điều đó. Tôi sẽ không để suy nghĩ đó điều khiển cuộc sống của mình nữa. Có lẽ tôi vẫn sẽ gặp mấy chuyện đen đủi thôi, nhưng ai chẳng gặp những chuyện như vậy. Sống chung với nó nhưng coi nó là những điều vụn vặn, tầm thường và không để nó ảnh hưởng đến nhìn nhận về bản thân là cách tôi muốn sống vào năm tới.

Lukasz Lada via unsplash

Điểm qua một chút achievements của bản thân trong 2020

  • Sống sót qua 2020
  • Launch Blog cá nhân
  • Hoàn thành có chứng chỉ khóa học Branding trên Coursera (2 tháng tự học rất đáng tuyên dương, còn làm assignment đầy đủ và chăm chỉ hơn cả hồi còn mài mông ở HANU kk)
  • Đầu tư nhiều hơn vào bản thân
  • Đọc hết 5 cuốn sách
  • Xê dịch: đi “công tác” Cát Bà những 3 lần (trong khi không đi được chuyến nào của bản thân tử tế)
  • Hết rồi…

No Comments

    Leave a Reply